Streven naar een groenere wereld

 
 
Streven naar een groenere wereld

samen op zoek naar creatieve oplossingen

 
 
samen op zoek naar creatieve oplossingen

samen meer doen

 
 
samen meer doen

alle schakels verbinden

 
 
alle schakels verbinden

werken met nieuwe bronnen van energie

 
 
werken met nieuwe bronnen van energie

de 0-energieomgeving

 
 
de 0-energieomgeving

Kwaliteit van licht

 
 
Kwaliteit van licht

Fotonica #houdevoorsprong

 
 
Fotonica #houdevoorsprong

To be or not be #versneldetoekomst

 
 
To be or not be #versneldetoekomst

Droogprocessen

 
 
Droogprocessen
    

Fotonica

Dat de steeds groter wordende datastroom tegen de beperkingen van de huidige techniek aanloopt, weten we al een tijdje. En dat diezelfde techniek een oplossing is voor veel vraagstukken waar we nu mee worstelen, ook. Gelukkig liggen de oplossingen voor het oprapen. Stichting KIEN speelt daar een waardevolle rol bij. KIEN betrekt een vroeg stadium de installatiesector bij de implementatie van nieuwe technische oplossingen. Deze bedrijven leveren immers een belangrijke bijdrage aan de realisatie van de infrastructuren in Nederland.

Nu al zien we dag in dag uit de nadelen van klassieke datastromen. Signalen via koper en radiogolven hebben een beperkte capaciteit en zijn energieslurpers. En dat probleem wordt alleen maar groter met de komst van het “Internet of Things”. Steeds meer computers gaan in toenemende mate met elkaar communiceren. Jaarlijks groeit ons datagebruik met een factor 1,8. Alleen al op mobiele netwerken is de verwachting dat het dataverbruik in 2021 is vertienvoudigd ten opzichte van 2015. Hiervoor worden jaarlijks datacenters uitgebreid of nieuwe gebouwd. Ook vereisen opkomende technieken, zoals smart grids en zelfrijdend vervoer, een netwerk in optima forma met een minimum aan down-time en vertraging.

Nederland, een bijzondere plek
Ons land is een bijzondere plek aan het worden in de wereld van data en internet. Door onder andere onze ligging zijn wij het digitale middelpunt van Europa. Maar dit heeft wel zijn prijs: ruim 200 Nederlandse datacenters consumeren steeds meer elektriciteit: rond de 2,3 TWh dit jaar! De bestaande technologie loopt op zijn tenen. Het is een miljardenbusiness geworden en het eind is nog lang niet in zicht met het Internet of Things! De huidige techniek kan al die data simpelweg niet aan en het energieverbruik is in tijden van schaarste en energietransitie niet te verantwoorden.

Het nieuwe internet vraagt dus om nieuwe antwoorden. En die zijn er. En het toeval wil dat we in Nederland voorloper zijn met de ontwikkeling van die technologie. Door middel van geïntegreerde fotonica wordt data ook via schakelaars en versterkers straks niet meer verstuurd met elektronen, maar met fotonen (lichtdeeltjes). Dit kan zowel bedraad als draadloos. Datatransport via fotonica is veel sneller, kan meer capaciteit aan en kost veel minder energie, omdat er geen omzetting naar elektronen meer hoeft plaats te vinden. En, ook niet onbelangrijk: de warmteproductie en daarmee het rendementsverlies is nul. Zoals glasvezel (ook een fotonische techniek) nu voor een revolutie zorgt op het grote netwerk, kan geïntegreerde fotonica hetzelfde teweeg brengen tot in de haarvaten van ons datanetwerk.

Hou de voorsprong
In Nederland is de laatste decennia al meer dan honderd miljoen euro onderzoeksgeld geïnvesteerd. Nederlandse onderzoekers hebben op dit moment zelfs zo’n twee jaar voorsprong op het onderzoek uitgevoerd in Japan en de Amerika. Geïntegreerde fotonica gaat dit jaar nog een Europese icoonstatus krijgen als key enabling technology, gezien de verwachting dat deze technologie onze wereld zal veranderen zoals de micro-elektronica dat vanaf de jaren 60 heeft gedaan. Door fotonica kunnen we dat netwerk aanleggen dat we nodig hebben om onze toekomst veilig te stellen en om voor Nederland een waardevol exportproduct te creëren.

De wetenschap staat ons vandaag de dag toe om het ambitieniveau hoog te leggen. Geïntegreerde fotonica is klaar om omarmd te worden. Maar de gouden driehoek van overheid, bedrijfsleven en kennissector functioneert niet optimaal. Dit is tevens gerelateerd aan de innovatieparadox: de kennis bestaat maar deze kennis wordt niet op een adequate manier te gelde gemaakt. Nederland mag niet dezelfde fout maken als in de jaren 80. Ook toen had ons land een grote voorsprong op zonne- en windenergietechnieken, maar wist die voorsprong niet te gelde te maken. In plaats daarvan namen landen als Duitsland en China de leiding. Dat mag en dat hoeft niet weer te gebeuren, maar daarvoor zijn wel maatregelen nodig. Daarom zeggen wij tegen Nederland: hou de voorsprong.

KIEN maakt werk van implementatie
Stichting KIEN is dé partij die ervoor zorgt dat innovaties ook bij de markt kunnen komen. Wetenschap, onderzoek en brede visies zijn mooi en heel erg nodig, maar zonder een goede implementatie laten we marktkansen onbenut. Uiteindelijk is het de installateur die alle techniek in nieuwe en bestaande infrastructuur waar moet maken. Het is dus zaak om die bedrijven zo vroeg mogelijk bij overheden en universiteiten aan tafel te krijgen. Zo kunnen ze actief meedenken over hoe geïntegreerde fotonica zijn weg kan vinden in de wijken, bedrijven, datacenters en huizen. Regio’s zitten te springen om zulk soort kennis. Het levert immers werkgelegenheid op en zorgt voor oplossingen.

Neem bijvoorbeeld Finsterwolde in Noordoost Groningen. Het dorp ligt midden in een krimpgebied. De voorzieningen staan onder druk, de werkgelegenheid loopt terug, mensen trekken weg. Iemand met hartproblemen is nu vaak aangewezen op medische expertise in Groningen, veertig minuten verderop. Wat betekent het als we realtime een hartfilmpje kunnen doorsturen, zodat artsen uit het UMCG direct mee kunnen kijken met de mensen daar ter plekke? Of dat monteur voor een netwerkbeheerder complexe reparaties kan uitvoeren bij een afgelegen mast of wijkcentrale met behulp van handleidingen en instructiefilms die hij realtime kan raadplegen via iPad of VRbril? Met de huidige technologie is dat niet mogelijk. Met behulp van fotonica wel. Bovendien zou de technologie aangelegd
kunnen worden door lokale MKB’ers, zodat het de regionale economie ook ten goede komt. Het zorgt dus ook voor nieuwe werkgelegenheid.

Samen naar oplossingen
In een smart city zal sprake zijn van een optimale digitale infrastructuur waar iedereen verbonden kan zijn, waar zelfsturende auto’s zelf parkeerplekken vinden, waar het energienetwerk optimaal gebalanceerd is op het gebied van decentrale energieopwekking door PV-cellen en windturbines, waar het financiële centrum een realtime connectie heeft met andere financiële centra als Londen en Frankfurt, en waar ons land een leidende rol speelt als internetknooppunt in de wereld.

KIEN heeft, voortgekomen uit Uneto, het netwerk om dat te realiseren voorhanden. Bovendien heeft KIEN nauwe banden met de technische universiteiten in Nederland die, nogmaals, koploper in de wereld zijn op dit gebied. KIEN sluit daarbij aan op bestaande netwerken als Photon Delta om alle kennis te bundelen Bedrijven zullen, om kennis te vergaren, over hun eigen schaduw heen stappen en samenwerken om nieuwe technieken te omarmen. Samen met hogescholen, zoals de Hanzehogeschool Groningen werken zij aan mogelijke toepassingen van deze nieuwe technologie. Alleen samen komen we tot echte oplossingen en voorkomen we dat onze start-ups als scale-ups naar het buitenland moeten verhuizen om verder te groeien; alleen samen kunnen we de investeringen vinden om investeringen te vinden voor oplossingen op het gebied van onderwijs en zorg; alleen samen kunnen we door middel van fotonica echt werk maken van onze circulaire economie.

Adrie van Duijne
Directeur Stichting KIEN